ئىسھاك بىلەن رىبەقا
24
‏1 ئىبراھىم قېرىپ كەتكەنىدى. پەرۋەردىگار ئىبراھىمغا ھەممە تەرەپتىن بەرىكەت ئاتا قىلغانىدى. ‏2 ئىبراھىم ئۆيىدىكى ھەممە مال-مۈلكىنى باشقۇرىدىغان ئەڭ چوڭ خىزمەتكارىغا: «سەن قولۇڭنى يوتامنىڭ ئاستىغا قويغىن. ‏3 مەن سېنى ئاسمانلارنىڭ خۇداسى ۋە يەرنىڭ خۇداسى بولغان پەرۋەردىگارنىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلدۇرىمەنكى، سەن مەن ئارىسىدا ياشاۋاتقان كەنئانلارنىڭ قىزلىرىدىن ھەرگىز ئوغلۇمغا خوتۇن ئېلىپ بەرمەيسەن، ‏4 بەلكى يۇرتۇمغا ئۆز تۇغقانلىرىمنىڭ قېشىغا بېرىپ، ئۇلارنىڭ ئىچىدىن ئوغلۇم ئىسئھاققا خوتۇن ئېلىپ بېرىسەن» دېدى. ‏5 خىزمەتكارى ئۇنىڭغا: «مۇبادا ئۇ قىز مەن بىلەن بۇ يەرگە كەلگىلى ئۇنىمىسا، سېنىڭ يۇرتۇڭغا ئوغلۇڭنى قايتۇرۇپ بارايمۇ؟» دېدى. ‏6 ئىبراھىم ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ: «ئوغلۇمنى ھەرگىز ئۇ يەرگە قايتۇرۇپ ئېلىپ بارمىغىن. ‏7 مېنى ئاتامنىڭ ئۆيى ۋە تۇغۇلغان يۇرتۇمدىن ئېلىپ چىقىپ، ماڭا سۆز قىلىپ: ‹سېنىڭ ئەۋلادىڭغا بۇ زېمىننى بېرىمەن› دەپ، ماڭا قەسەم قىلىپ بەرگەن ئاسمانلارنىڭ خۇداسى پەرۋەردىگار ئۆز پەرىشتىسىنى ئالدىڭدا ئەۋەتىدۇ. شۇنىڭ بىلەن سەن ئۇ يەردىن ئوغلۇمغا خوتۇن ئېلىپ بېرەلەيسەن. ‏8 ئەگەر ئۇ قىز سەن بىلەن بۇ يەرگە كەلگىلى ئۇنىمىسا، سەن مېنىڭ بۇ قىلدۇرغان قەسىمىمدىن قۇتۇلۇپ قالىسەن. ئەمما ئوغلۇمنى ئۇ يەرگە ھەرگىز قايتۇرۇپ ئاپارمىغىن» دېدى. ‏9 شۇنىڭ بىلەن خىزمەتكار ئۆز قولىنى خوجايىنى ئىبراھىمنىڭ يوتىسىنىڭ ئاستىغا قويۇپ تۇرۇپ، بۇ توغرىدا ئۇنىڭغا قەسەم قىلىپ بەردى.
‏10 ئاندىن كېيىن خىزمەتكار خوجايىنىنىڭ تۆگىلىرىدىن ئون تۆگىنى ۋە خوجايىنىنىڭ ھەر خىل قىممەتلىك بۇيۇملىرىنى ئېلىپ يولغا چىقىپ، ئارام-ناھارايىمدىكى ناھورنىڭ شەھىرىگە باردى.    ‏11 ئۇ كەچقۇرۇن، قىزلارنىڭ سۇ تارتقىلى كېلىدىغان چېغىدا، شەھەرنىڭ سىرتىدا بىر قۇدۇقنىڭ يېنىدا تۆگىلىرىنى چۆكتۈردى. ‏12 ئۇ دۇئا قىلىپ: «ئەي پەرۋەردىگار، خوجايىنىم ئىبراھىمنىڭ خۇداسى، ساڭا يالۋۇرىمەن. بۈگۈن ئىشىمنى توغرىلاپ، خوجايىنىم ئىبراھىمغا مېھىر-شەپقەت كۆرسەتكەيسەن. ‏13 مانا، مەن بۇ يەردە بۇلاقنىڭ بېشىدا تۇرىمەن. شەھەر خەلقىنىڭ قىزلىرى بۇ يەرگە سۇ تارتقىلى كېلىدۇ. ‏14 ئەمدى شۇنداق بولسۇنكى، مەن قايسى قىزغا: ‹كوزاڭنى چۈشۈرسەڭ، مەن سۇ ئىچىۋالسام› دېسام، ئۇ جاۋاب بېرىپ: ‹مانا، ئىچكىن. مەن تۆگىلىرىڭنىمۇ سۇغىرىپ قوياي› دېسە، بۇ قىز سەن خىزمەتكارىڭ ئىسئھاققا نېسىپ قىلغىنىڭ بولسۇن. بۇنىڭ بىلەن سېنىڭ خوجايىنىم ئىبراھىمغا مەرھەمەت قىلغىنىڭنى بىلەي» دېدى.
‏15 ئۇ تېخى سۆزىنى تۈگەتمەستە، مانا، ئىبراھىمنىڭ ئۇكىسى ناھورنىڭ ئايالى مىلكادىن تۇغۇلغان ئوغلى بېتۇئەلنىڭ قىزى رىبەقا كوزىسىنى مۈرىسىدە كۆتۈرۈپ چىقىپ كەلدى. ‏16 بۇ قىز ئىنتايىن چىرايلىق بولۇپ، ھېچ ئەر كىشىنى بىلمىگەن پاك قىز ئىدى. ئۇ بۇلاقنىڭ بويىغا چۈشۈپ، كوزىسىنى تولدۇرۇپ يۇقىرىغا چىقتى. ‏17 خىزمەتكار ئۇنىڭ ئالدىغا يۈگۈرۈپ بېرىپ: «كوزاڭدىن ماڭا ئازغىنا سۇ بەرسەڭ، ئىچىۋالسام» دېدى. ‏18 ئۇ جاۋاب بېرىپ: «ئىچكىن، ئەي خوجام» دەپ دەرھال كوزىسىنى قولىغا ئېلىپ، ئۇنىڭغا سۇ ئىچۈرۈپ قويدى. ‏19 ئۇ ئۇنىڭغا سۇ ئىچۈرۈپ بولۇپ: «تۆگىلىرىڭگىمۇ تويغۇدەك سۇ ئىچۈرۈپ قوياي» دېدى. ‏20 ئاندىن ئۇ دەرھال كوزىسىدىكى سۇنى ئوقۇرغا قۇيۇۋېتىپ، يەنە بۇلاققا سۇ تارتقىلى يۈگۈرۈپ چۈشۈپ، ئۇنىڭ ھەممە تۆگىلىرى ئۈچۈن سۇ تارتىپ بەردى. ‏21 ئۇ كىشى ھەيران قېلىپ ئۇنى ئۈن چىقارماي كۆزىتىپ، پەرۋەردىگار يولۇمنى ئوچۇق قىلدىمۇ، قىلمىدىمۇ دەپ، بىلگۈسى كەلدى. ‏22 تۆگىلەر سۇ ئىچىپ بولغاندا، بۇ كىشى يېرىم شېكەل ئېغىرلىقتىكى بىر ئالتۇن بۇرۇن ھالقىسى ۋە ئون شېكەل ئېغىرلىقتىكى ئىككى ئالتۇن بىلەزۈكنى چىقىرىپ:    ‏23 «ماڭا ئېيتقىنا، سەن كىمنىڭ قىزى بولىسەن؟ ئاتاڭنىڭ ئۆيىدە بىزگە قونغىلى جاي بارمۇ؟» دەپ سورىدى. ‏24 ئۇ ئۇنىڭغا: «مەن مىلكانىڭ ناھورغا تۇغۇپ بەرگەن ئوغلى بېتۇئەلنىڭ قىزى بولىمەن» دېدى. ‏25 ئۇ يەنە ئۇنىڭغا: «بىزدە سامان ۋە بوغۇز كەڭرى، ساڭا قونغىلى جايمۇ بار» دېدى. ‏26 شۇئان بۇ ئادەم ئېڭىشىپ پەرۋەردىگارغا سەجدە قىلىپ: ‏27 «خوجايىنىمدىن ئۆز مەرھەمىتىڭنى ۋە ۋاپادارلىقىڭنى ئايىمىغان، خوجام ئىبراھىمنىڭ خۇداسى بولغان پەرۋەردىگارغا ھەمدۇسانا بولغاي! مانا، پەرۋەردىگار مېنى توغرا يولدا يېتەكلەپ، خوجايىنىمنىڭ تۇغقانلىرىنىڭ ئۆيىگە باشلاپ باردى» دېدى.
‏28 قىز يۈگۈرۈپ بېرىپ، ئانىسىنىڭ ئۆيىدىكىلەرگە بۇلارنىڭ ھەممىسىنى سۆزلەپ بەردى. ‏29 رىبەقانىڭ لابان ئىسىملىك بىر ئاكىسى بار ئىدى. لابان بۇلاققا ئۇ ئادەمنىڭ يېنىغا يۈگۈرۈپ چىقتى. ‏30 چۈنكى ئۇ بۇرۇن ھالقىسى ۋە سىڭلىسىنىڭ قوللىرىدىكى بىلەزۈكلەرنى كۆرۈپ، سىڭلىسىنىڭ: ‹بۇ ئادەم ماڭا ئۇنداق دېدى، مۇنداق دېدى› دېگەن سۆزلىرىنى ئاڭلىغانىدى. ئۇ ئادەمنىڭ ئالدىغا بارسا، مانا، ئۇ بۇلاقنىڭ يېنىدا تۆگىلەرنىڭ قېشىدا تۇراتتى. ‏31 لابان ئۇنىڭغا: «ئەي پەرۋەردىگارنىڭ بەرىكىتى ئاتا قىلىنغان ئادەم، كىرگىن. نېمىشقا تاشقىرىدا تۇرىسەن؟ مەن ئۆي تەييارلىدىم، تۆگىلەرگىمۇ جاي ھازىرلىدىم» دېدى. ‏32 ئۇ ئادەم ئۆيگە كىردى. لابان بولسا تۆگىلەردىن يۈكنى چۈشۈرۈپ، تۆگىلەرگە سامان ۋە ئوت-بوغۇز بېرىپ، ئۇ كىشى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كەلگەنلەرنىڭ پۇتلىرىنى يۇغىلى سۇ ئېلىپ كەلدى. ‏33 ئاندىن كېيىن ئۇلارنىڭ ئالدىغا تاماق قويۇلدى. ئەمما ئۇ: «مەن گېپىمنى ئېيتمىغۇچە تاماق يېمەيمەن» دېدى. لابان: « ئۇنداقتا ئېيتقىن» دېدى. ‏34 ئۇ مۇنداق دېدى: «مەن ئىبراھىمنىڭ خىزمەتكارىدۇرمەن. ‏35 پەرۋەردىگار خوجايىنىمغا ناھايىتى كۆپ بەرىكەت ئاتا قىلغاچقا، ئۇ ئۇلۇغ بىر كىشى بولۇپ قالدى. ئۇ ئۇنىڭغا قوي-كالا، ئالتۇن-كۈمۈش، قۇل-دېدەك، تۆگە ۋە ئېشەكلەرنى بەردى. ‏36 خوجايىنىمنىڭ ئايالى ساراھ بولسا قېرىلىقىدا خوجايىنىمغا بىر ئوغۇل تۇغۇپ بەردى. شۇ ئوغلىغا خوجايىنىم پۈتۈن بارلىقىنى ئاتىدى. ‏37 خوجايىنىم مېنى قەسەم قىلدۇرۇپ: ‹سەن مەن زېمىنىدا تۇرۇۋاتقان كەنئانلارنىڭ قىزلىرىدىن ئوغلۇمغا خوتۇن ئېلىپ بەرمەيسەن، ‏38 بەلكى ئاتامنىڭ ئۆيىگە، ئۆز تۇغقانلىرىمنىڭ قېشىغا بېرىپ، ئۇلارنىڭ ئىچىدىن ئوغلۇمغا خوتۇن ئېلىپ بېرىسەن› دېدى. ‏39 مەن خوجايىنىمغا سۆز قىلىپ: ‹ئۇ قىز مەن بىلەن كەلگىلى ئۇنىماسمىكىن› دېسەم، ‏40 ئۇ ماڭا جاۋاب بېرىپ: ‹مەن يولىدا ماڭغان پەرۋەردىگار ئۆز پەرىشتىسىنى سەن بىلەن ئەۋەتىپ، يولۇڭنى ئوچۇق قىلىدۇ. شۇنىڭ بىلەن سەن ئاتامنىڭ جەمەتىدىن بولغان تۇغقانلىرىمنىڭ ئىچىدىن ئوغلۇمغا خوتۇن ئېلىپ بېرەلەيسەن. ‏41 شۇنداق قىلىپ تۇغقانلىرىمنىڭ قېشىغا يېتىپ بارغىنىڭدا، ئۇلار قىزنى ساڭا بەرمىسە، سەن مەن قىلدۇرغان قەسەمدىن ئازاد بولىسەن. ئۇ تەقدىردە مەن قىلدۇرغان قەسەمدىن قۇتۇلۇپ قالىسەن› دېگەنىدى. ‏42 شۇڭا مەن بۈگۈن بۇ بۇلاقنىڭ يېنىغا كېلىپ: ‹ئەي پەرۋەردىگار، مېنىڭ خوجايىنىم ئىبراھىمنىڭ خۇداسى، يولۇمنى ئوچۇق قىلغايسەن. ‏43 مانا، مەن بۇلاقنىڭ يېنىدا تۇرغىنىمدا سۇ تارتقىلى كەلگەن بىر قىزغا: «كوزاڭدىن ماڭا ئازغىنە سۇ بەرسەڭ، مەن ئىچىۋالسام» دېسەم، ‏44 ئۇ ماڭا: «سەن ئىچكىن، تۆگىلىرىڭگىمۇ سۇ تارتىپ بېرەي» دەپ جاۋاب بەرسە، بۇ قىز، پەرۋەردىگار ئۆزى خوجايىنىمنىڭ ئوغلىغا نېسىپ قىلغان قىز بولسۇن› دەپ دۇئا قىلغانىدىم. ‏45 مېنىڭ كۆڭلۈمدىكى سۆزۈم تېخى تۈگىمىگەندە، مانا، رىبەقا كوزىسىنى مۈرىسىدە كۆتۈرۈپ چىقىپ، بۇلاقنىڭ بويىغا بېرىپ، سۇ تارتتى. مەن ئۇنىڭغا: ‹ماڭا سۇ بەرسەڭ، مەن ئىچىۋالسام› دېسەم، ‏46 ئۇ دەرھال كوزىسىنى مۈرىسىدىن چۈشۈرۈپ: ‹مانا، ئىچكىن. تۆگىلىرىڭنىمۇ سۇغىرىپ قوياي› دېدى. شۇنىڭ بىلەن مەن ئىچتىم. ئۇ تۆگىلىرىمنىمۇ سۇغىرىپ قويدى. ‏47 ئاندىن مەن: ‹كىمنىڭ قىزى بولىسەن؟› دەپ سورىسام، ئۇ: ‹مەن ناھورنىڭ مىلكادىن تۇغۇلغان ئوغلى بېتۇئەلنىڭ قىزى بولىمەن› دېدى. شۇنىڭ بىلەن مەن ئۇنىڭ بۇرنىغا ھالقا، قوللىرىغا بىلەزۈك سېلىپ قويدۇم. ‏48 ئاندىن مەن ئېڭىشىپ پەرۋەردىگارغا سەجدە قىلدىم. خوجايىنىمنىڭ تۇغقىنىنىڭ قىزىنى ئۇنىڭ ئوغلى ئۈچۈن ئېلىپ كەتكىلى يولۇمنى ئوڭ قىلغان، خوجايىنىمنىڭ خۇداسى بولغان پەرۋەردىگارغا ھەمدۇسانا ئېيتتىم. ‏49 ئەمدى سىلەر خوجايىنىمغا مەرھەمەت قىلىپ، ئىلتىپات كۆرسەتمەكچى بولساڭلار، بۇنى ماڭا ئېيتىڭلار. ئەمما ئەگەر خالىمىساڭلار، ئۇنىمۇ ماڭا ئېيتىڭلار. شۇنىڭغا قاراپ مەن ئوڭ ياكى سول تەرەپكە بۇرۇلاي». ‏50 لابان ۋە بېتۇئەل جاۋاب بېرىپ: «بۇ ئىش پەرۋەردىگار تەرىپىدىن بولغاچقا، ساڭا ياخشى-يامان دېيەلمەيمىز. ‏51 مانا، رىبەقا ئالدىڭدا تۇرۇپتۇ. ئۇنى ئېلىپ كەتكىن. ئۇ پەرۋەردىگارنىڭ دېگىنىدەك خوجايىنىڭنىڭ كېلىنى بولسۇن» دېدى.
‏52 ئىبراھىمنىڭ خىزمەتكارى ئۇلارنىڭ سۆزىنى ئاڭلىغاندا يەرگە ئېڭىشىپ پەرۋەردىگارغا سەجدە قىلدى. ‏53 ئاندىن كېيىن خىزمەتكار ئالتۇن ۋە كۈمۈش زىننەت بۇيۇملىرىنى ۋە كىيىملەرنى چىقىرىپ رىبەقاغا بەردى. ئۇنىڭ ئاكىسى ۋە ئانىسىغىمۇ قىممەت باھالىق ھەدىيەلەر سۇندى. ‏54 ئاندىن ئۇ ھەمراھلىرى بىلەن بىللە يەپ-ئىچىپ، ئۇ يەردە قونۇپ قالدى. ئۇلار ئەتىسى سەھەر تۇرغاندا ئۇ ئۇلارغا: «مېنى يولغا سېلىڭلار، خوجايىنىمنىڭ يېنىغا قايتاي» دېدى. ‏55 قىزنىڭ ئاكىسى ۋە ئانىسى ئۇنىڭغا: «قىز ئون كۈنچە قېشىمىزدا تۇرسۇن، ئاندىن كېيىن بارسۇن» دېدى. ‏56 ئەمما ئۇ ئۇلارغا: «پەرۋەردىگار مېنىڭ يولۇمنى ئوچۇق قىلغان ئىكەن، مېنى توسماڭلار، خوجايىنىمنىڭ يېنىغا بېرىشىم ئۈچۈن ماڭا رۇخسەت بېرىڭلار» دېدى. ‏57 ئۇلار ئۇنىڭغا: «بىز قىزنى چاقىرىپ، ئۇنىڭ ئۆزىدىن سورايلى» دەپ، ‏58 رىبەقانى چاقىرىپ ئۇنىڭدىن: «بۇ ئادەم بىلەن بارامسەن؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «بارىمەن» دەپ جاۋاب بەردى. ‏59 شۇنىڭ بىلەن ئۇلار سىڭلىسى رىبەقا ۋە ئۇنىڭ ئىنىكئانىسىنى، ئىبراھىمنىڭ خىزمەتكارى ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى بىلەن بىللە يولغا سالدى. ‏60 ئۇلار رىبەقاغا خەيرلىك دۇئا قىلىپ: «ئەي سىڭلىمىز، سەن تۈمەنمىڭلارنىڭ ئانىسى بولغايسەن، نەسلىڭ بولسا دۈشمەنلىرىنىڭ دەرۋازىلىرىغا ئىگە بولغاي» دېدى. ‏61 شۇنىڭ بىلەن رىبەقا ۋە ئۇنىڭ دېدەكلىرى قوزغىلىپ، تۆگىلەرگە مىنىپ، ئۇ كىشىگە ئەگىشىپ ماڭدى. شۇنداق قىلىپ خىزمەتكار رىبەقانى ئېلىپ يولغا راۋان بولدى.
‏62 ئىسئھاق بەئەر-لاھايروي دېگەن جايدىن يېڭىلا قايتىپ كەلگەنىدى، چۈنكى ئۇ جەنۇبىي زېمىندا تۇراتتى. ‏63 ئىسئھاق كۈن پېتىش ۋاقتىدا ئويلىنىش ئۈچۈن دالاغا چىققانىدى. ئۇ بېشىنى كۆتۈرۈپ قارىسا، مانا، تۆگىلەر كېلىۋاتاتتى. ‏64 رىبەقا بېشىنى كۆتۈرۈپ، ئىسئھاقنى كۆرگەندە دەرھال تۆگىدىن چۈشۈپ، ‏65 خىزمەتكاردىن: «دالادا بىزنىڭ ئالدىمىزغا كېلىۋاتقان ئاۋۇ كىشى كىم؟» دەپ سورىدى. خىزمەتكار: «ئۇ خوجايىنىمدۇر» دېگەندە، رىبەقا دەرھال چۈمبىلىنى ئېلىپ يۈزىنى يېپىۋالدى. ‏66 خىزمەتكار ھەممە قىلغان ئىشلىرىنى ئىسئھاققا سۆزلەپ بەردى. ‏67 ئىسئھاق رىبەقانى ئانىسى ساراھنىڭ چېدىرىغا باشلاپ كىردى ۋە ئۇ ئۇنىڭ خوتۇنى بولدى. ئىسئھاق ئۇنى ياخشى كۆردى. بۇ تەرىقىدە ئىسئھاق ئانىسىنىڭ ۋاپاتىدىن كېيىن تەسەللى تاپتى.