فىرەۋننىڭ چۈشى
41
‏1 ئارىدىن ئىككى يىل ئۆتۈپ، فىرئەۋن بىر چۈش كۆردى. چۈشىدە ئۇ دەريانىڭ بويىدا تۇرۇپتۇ. ‏2 قارىسا، دەريادىن يەتتە چىرايلىق، سېمىز كالا چىقىپ، قومۇشلۇقتا ئوتلاپتۇ. ‏3 ئاندىن كېيىن يەنە يەتتە سەت ۋە ئورۇق كالا دەريادىن چىقىپ، ئىلگىرىكى كالىلارنىڭ يېنىدا دەريانىڭ بويىدا تۇرۇپتۇ. ‏4 بۇ سەت ۋە ئورۇق كالىلار ئۇ يەتتە چىرايلىق سېمىز كالىنى يەپ كېتىپتۇ. فىرئەۋن چۈشتىن ئويغاندى،
‏5 ئەمما يەنە ئۇخلاپ قېلىپ، ئىككىنچى قېتىم چۈش كۆردى: مانا، بىر تۈپ بۇغدايدىن يەتتە تولغان ۋە چىرايلىق باشاق چىقىپتۇ. ‏6 ئاندىن كېيىن شەرق شامىلىدا سولىشىپ قۇرۇپ قالغان يەتتە دانە ئورۇق باشاق چىقىپتۇ. ‏7 بۇ ئورۇق باشاقلار ئۇ يەتتە سېمىز تولۇق باشاقنى يۇتۇپ كېتىپتۇ. ئاندىن فىرئەۋن ئويغىنىپ كېتىپ، قارىسا چۈشى ئىكەن.
‏8 ئەتىگىنى ئۇنىڭ كۆڭلى بىئارام بولۇپ، مىسىردىكى ھەممە پالچى-سېھىرگەرلەر ۋە دانىشمەنلەرنى چاقىرتىپ كەلدى. فىرئەۋن ئۆز چۈشىنى ئۇلارغا ئېيتىپ بەردى، لېكىن ھېچكىم فىرئەۋنگە تەبىرىنى ئېيتىپ بېرەلمىدى. ‏9 بۇ چاغدا باش ساقىي فىرئەۋنگە: «بۈگۈن ئۆتكۈزگەن خاتالىقلىرىم يادىمغا كەلدى. ‏10 بۇرۇن فىرئەۋن ئۆز خىزمەتكارلىرىغا ئاچچىقلىنىپ، مەن بىلەن باش ناۋاينى ياساۋۇل بېگىنىڭ سارايىدا زىندانغا تاشلىغاندا، ‏11 بىر كېچىدە بىز ئىككىلىمىز تەڭلا چۈش كۆردۇق، ئەمما كۆرگەن چۈشلىرىمىزنىڭ تەبىرى باشقا-باشقا ئىدى. ‏12 ئۇ يەردە بىز بىلەن بىللە، ياساۋۇل بېگىنىڭ خىزمەتكارى بولغان ئىبرانىي بىر يىگىت بار ئىدى. ئۇنىڭغا چۈشلىرىمىزنى ئېيتساق، ئۇ بىزنىڭ چۈشلىرىمىزنىڭ مەنىسىنى بايان قىلىپ، ھەربىرىمىزنىڭ كۆرگەن چۈشىگە قاراپ تەبىر بەردى. ‏13 ئۇنىڭ بەرگەن تەبىرى ئېيتقىنىدەك چىقتى: مەن ئۆز مەنسىپىمگە قايتىدىن ئولتۇرغۇزۇلدۇم، باش ناۋاي بولسا دارغا ئېسىلدى» دېدى.
 
يۈسۈپ فىرەۋننىڭ چۈشىنىڭ تەبىرىنى بېرىدۇ
‏14 شۇنىڭ بىلەن فىرئەۋن كىشى ئەۋەتىپ، يۈسۈپنى چاقىرتتى. ئۇلار دەرھال ئۇنى گۇندىخانىدىن چىقاردى. يۈسۈپ چاچ-ساقاللىرىنى چۈشۈرۈپ، كىيىملىرىنى ئالماشتۇرۇپ، فىرئەۋننىڭ ئالدىغا كىردى. ‏15 فىرئەۋن يۈسۈپكە: «مەن بىر چۈش كۆردۈم، ئەمما ھېچكىم ئۇنىڭ تەبىرىنى ئېيتىپ بېرەلمىدى. سەن توغرۇلۇق: ‹بىر چۈشنى ئاڭلىسا، تەبىرىنى بېرەلەيدۇ› دەپ ئاڭلىدىم» دېدى. ‏16 يۈسۈپ فىرئەۋنگە: «تەبىر بېرىش ئۆزۈمدىن ئەمەس، بەلكى خۇدادىن. ئۇ فىرئەۋنگە ياخشى جاۋاب بەرگەي» دەپ جاۋاب بەردى. ‏17 فىرئەۋن يۈسۈپكە مۇنداق دېدى: «چۈشۈمدە مەن دەريانىڭ لېۋىدە تۇرۇپتىمەن. ‏18 قارىسام، دەريادىن يەتتە سېمىز، چىرايلىق كالا چىقىپ، قومۇشلۇقتا ئوتلاپتۇ. ‏19 مانا، ئۇلاردىن كېيىن باشقا يەتتە كالا چىقىپتۇ. بۇلار ئاجىز، تولىمۇ سەت ۋە ئورۇق ئىدى. مەن مىسىر زېمىنىدا بۇنداق سەت كالىلارنى ھېچ كۆرگەن ئەمەسمەن. ‏20 بۇ ئورۇق ۋە سەت كالىلار بولسا ھېلىقى يەتتە سېمىز كالىنى يەپ كېتىپتۇ. ‏21 ئۇلارنى يەۋەتكەن بولسىمۇ، قورسىقىغا بىر نېمىنىڭ كىرگىنى بىلىنمەپتۇ، ئەكسىچە ئۇلار بۇرۇنقىدەك سەت ھالدا تۇرۇپتۇ. ئاندىن مەن ئويغىنىپ كەتتىم. ‏22 ئاندىن يەنە بىر چۈشۈمدە، مانا، بىر تۈپ بۇغدايدىن يەتتە تولۇق ۋە چىرايلىق باشاق چىقىپتۇ. ‏23 ئاندىن كېيىن شەرقنىڭ شامىلى بىلەن سولىشىپ قۇرۇپ كەتكەن يەتتە دانە ئورۇق باشاق چىقىپتۇ. ‏24 بۇ ئورۇق باشاقلار ئۇ يەتتە چىرايلىق باشاقنى يۇتۇپ كېتىپتۇ. مەن بۇنى پالچى-سېھىرگەرلەرگە دەپ بەرسەم، ماڭا تەبىرىنى ئېيتىپ بېرىدىغان ھېچ كىشى چىقمىدى».
‏25 يۈسۈپ فىرئەۋنغا مۇنداق دېدى: «فىرئەۋننىڭ چۈشلىرىنىڭ مەنىسى بىردۇر. خۇدا ئۆزى قىلماقچى بولغىنىنى فىرئەۋنگە بىلدۈرۈپتۇ. ‏26 بۇ يەتتە ياخشى كالا يەتتە يىلنى كۆرسىتىدۇ، بۇ يەتتە ياخشى باشاقمۇ يەتتە يىلنى كۆرسىتىدۇ. بۇ چۈشلەرنىڭ مەنىسى بىردۇر. ‏27 ئۇلاردىن كېيىن چىققان يەتتە ئورۇق ۋە سەت كالا يەتتە يىلنى كۆرسىتىدۇ، شەرق شامىلىدا سولىشىپ قالغان يەتتە ئورۇق باشاقمۇ شۇنداق بولۇپ، يەتتە ئاچارچىلىق يىلنى كۆرسىتىدۇ. ‏28 مەن فىرئەۋنگە: ‹خۇدا ئۆزى قىلماقچى بولغىنىنى فىرئەۋنگە بىلدۈرۈپتۇ› دېگەن سۆزۈمنىڭ مەنىسى بۇدۇر. ‏29 مانا، پۈتۈن مىسىر زېمىنىدا يەتتە يىلغىچە توقچىلىق بولىدۇ. ‏30 ئاندىن كېيىن يەتتە يىلغىچە ئاچارچىلىق بولىدۇ. شۇنداقكى، مىسىر زېمىنىدا توقچىلىق تامامەن ئۇنتۇلۇپ كېتىپ، ئاچارچىلىق زېمىننى ۋەيران قىلىدۇ. ‏31 ئاچارچىلىقنىڭ سەۋەبىدىن زېمىندا بۇرۇنقى توقچىلىق ئادەملەرنىڭ يادىدىن كۆتۈرۈلۈپ كېتىدۇ، چۈنكى ئاچارچىلىق ئىنتايىن ئېغىر بولىدۇ. ‏32 چۈشنىڭ قايتىلىنىپ، فىرئەۋنگە ئىككى قېتىم كۆرۈنگىنىنىڭ مەنىسى شۇكى: بۇ ئىش خۇدا تەرىپىدىن بېكىتىلگەن بولۇپ، خۇدا ئۇنى پات ئارىدا ئەمەلگە ئاشۇرىدۇ. ‏33 ئەمدى فىرئەۋن بىر ئەقىل-پاراسەتلىك، دانا كىشىنى تېپىپ، ئۇنى مىسىر زېمىنىنى باشقۇرۇشقا قويسۇن. ‏34 فىرئەۋن مۇنداق قىلسۇنكى، توقچىلىق يەتتە يىل ئىچىدە مىسىر زېمىنىنىڭ ئاشلىقىنىڭ بەشتىن بىرىنى يىغىۋېلىش ئۈچۈن زېمىنغا نازارەتچىلەر تەيىنلىسۇن. ‏35 بۇلار شۇ كېلىدىغان ياخشى يىللاردا ھەممە ئاشلىقنى يىغىپ، شەھەر-شەھەردە بۇغداينى فىرئەۋننىڭ قول ئاستىغا جەم قىلىپ، ئوزۇقلۇق ئۈچۈن، ساقلاپ قويسۇن. ‏36 زېمىننىڭ قەھەتچىلىكتىن ھالاك بولۇپ كەتمەسلىكى ئۈچۈن، بۇ ئاشلىق مىسىر زېمىنىغا كېلىدىغان يەتتە يىللىق ئاچارچىلىق ئۈچۈن توپلىنىپ ساقلانسۇن» دېدى.
‏37 بۇ سۆز فىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ خىزمەتكارلىرىغا ياقتى.
 
يۈسۈپنىڭ مىسىر ئۈستىگە باش ۋەزىر قىلىنىشى
‏38 شۇنىڭ بىلەن فىرئەۋن ئۆز خىزمەتكارلىرىغا: «بۇ كىشىدەك، ئىچىدە خۇدانىڭ روھى بار كىشى بىزگە تېپىلامدۇ؟» دېدى. ‏39 ئاندىن فىرئەۋن يۈسۈپكە: «خۇدا ساڭا بۇنىڭ ھەممىسىنى بىلدۈرگەن ئىكەن، دېمەك سەندىن ئەقىللىق ۋە دانا ھېچكىم يوق. ‏40 ئەمدى سەن مېنىڭ ئوردامنى باشقۇرۇشقا تەيىنلىنىسەن ۋە پۈتۈن خەلقىم سېنىڭ ئاغزىڭغا قارىسۇن. پەقەت مەنلا تەختنىڭ ئىگىسى بولغاچقا، سەندىن ئۈستۈن تۇرىمەن» دېدى. ‏41 فىرئەۋن يۈسۈپكە يەنە: «مەن سېنى پۈتۈن مىسىر زېمىنىنى باشقۇرۇشقا تەيىنلىدىم» دېدى. ‏42 بۇنىڭ بىلەن فىرئەۋن ئۆز قولىدىن مۆھۈر ئۈزۈكىنى چىقىرىپ، يۈسۈپنىڭ قولىغا سالدى. ئۇ ئۇنىڭغا كەندىر يىپىدىن نەپىس توقۇلغان لىباسنى كىيدۈرۈپ، بوينىغا بىر ئالتۇن زەنجىرنى ئېسىپ، ‏43 ئۇنى ئۆزىنىڭ ئىككىنچى ھارۋىسىغا مىندۈرۈپ، ئادەملىرىنىڭ ئۇنىڭ ئالدىدا: «تىزلىنىڭلار!» دەپ جار سېلىپ مېڭىشىنى بۇيرۇدى. شۇنداق قىلىپ، فىرئەۋن ئۇنى پۈتۈن مىسىر زېمىنىنى باشقۇرۇشقا تەيىنلىدى. ‏44 ئاندىن فىرئەۋن يۈسۈپكە: «مەن فىرئەۋندۇرمەن، لېكىن پۈتۈن مىسىر زېمىنىدا سېنىڭ رۇخسىتىڭسىز ھېچكىم قول-پۇتىنى مىدىرلاتمىسۇن» دېدى. ‏45 فىرئەۋن يۈسۈپكە زافنات-پائانىياھ دەپ ئات قويۇپ، ئون شەھىرىنىڭ كاھىنى پوتىفېرانىڭ قىزى ئاسىناتنى ئۇنىڭغا خوتۇنلۇققا ئېلىپ بەردى. يۈسۈپ بولسا مىسىر زېمىنىنى ئارىلاپ كېزىشكە چىقتى. ‏46 يۈسۈپ مىسىرنىڭ پادىشاھى فىرئەۋننىڭ ئالدىدا تۇرغىنىدا ئوتتۇز ياشتا ئىدى. يۈسۈپ فىرئەۋننىڭ ئالدىدىن چىقىپ پۈتۈن مىسىر زېمىنىنى ئارىلاپ كەزدى.
 
‏47 توقچىلىق بولغان يەتتە يىل ئىچىدە زېمىننىڭ ھوسۇلى ناھايىتى مول بولغاچقا، ‏48 ئۇ بۇ يەتتە يىل ئىچىدە مىسىر زېمىنىدا زىيادە ئاشلىقنى شەھەر-شەھەرگە يىغىپ قويدى. ئۇ ھەر شەھەرنىڭ ئەتراپىدىكى ئېتىزلىقنىڭ ئاشلىقىنى شۇ شەھەرنىڭ ئۆزىگە يىغىپ جۇغلاپ قويدى. ‏49 بۇ تەرىقىدە يۈسۈپ دېڭىزنىڭ قۇمىدەك ناھايىتى كۆپ ئاشلىق يىغدى. ئاشلىق ھەددى-ھېسابسىز بولغاچقا، ئۇ ھېسابلاشنى توختاتتى.
 
يۈسۈپنىڭ ئائىلىسى
‏50 ئاچارچىلىق يىللار كەلمەستىن ئىلگىرى، يۈسۈپكە ئىككى ئوغۇل تۇغۇلدى. بۇلارنى ئون شەھىرىنىڭ كاھىنى پوتىفېرانىڭ قىزى ئاسىنات ئۇنىڭغا تۇغۇپ بەردى. ‏51 يۈسۈپ: «خۇدا ماڭا ھەممە مۇشەققىتىم ۋە ئاتامنىڭ پۈتۈن جەمەتىنى ئۇنتۇلدۇردى» دەپ تۇنجى ئوغلىغا ماناسسە دەپ ئات قويدى،    ‏52 ۋە «مەن جاپا-مۇشەققەت تارتقان يەردە خۇدا ماڭا پەرزەنت ئاتا قىلدى» دەپ ئىككىنچىسىگە ئەفرائىم دەپ ئات قويدى.   
 
ئاچارچىلىقنىڭ باشلىنىشى
‏53 مىسىر زېمىنىدا بولغان بۇ يەتتە توقچىلىق يىل ئۆتۈپ كەتتى. ‏54 ئاندىن كېيىن يۈسۈپنىڭ ئېيتقىنىدەك، ئاچارچىلىقنىڭ يەتتە يىلى باشلاندى. ھەممە يۇرتلاردا ئاچارچىلىق بولدى، لېكىن مىسىرنىڭ زېمىنىدا ھەممە يەردە نان بار ئىدى. ‏55 ئاندىن پۈتۈن مىسىردىكىلەر ئاچلىق ئازابى چەككەندە، خەلق نان ئۈچۈن فىرئەۋنگە پەرياد قىلدى. فىرئەۋن ھەممە مىسىرلىقلارغا: «يۈسۈپنىڭ يېنىغا بېرىڭلار، ئۇ سىلەرگە نېمە دېسە، شۇنى قىلىڭلار» دېدى. ‏56 ئاچارچىلىق پۈتۈن زېمىننى قاپلىغاندا، يۈسۈپ ھەممە ئامبارلارنى ئېچىپ، مىسىرلىقلارغا ئاشلىق سېتىپ بەردى، چۈنكى مىسىر زېمىنىدىكى ئاچارچىلىق بارغانسېرى ئېغىرلىشىۋاتاتتى. ‏57 باشقا ھەممە يەرلەردىنمۇ خەلق ئاشلىق ئالايلى دەپ، مىسىرغا، يۈسۈپنىڭ يېنىغا كېلەتتى، چۈنكى ئاچارچىلىق ھەممىلا يەردە ئىنتايىن ئېغىر ئىدى.