شابات يىلى ۋە شادلىق يىلى
25
1 پەرۋەردىگار سىناي تېغىدا مۇساغا سۆز قىلىپ مۇنداق دېدى: 2 «سەن بەنى ئىسرائىلغا مۇنداق دېگىن: ‹مەن سىلەرگە بېرىدىغان زېمىنغا كىرگىنىڭلاردا ئۇ زېمىنمۇ پەرۋەردىگارنىڭ شابات ئارامىنى تاپسۇن. 3 سىلەر ئالتە يىل زېمىنىڭلارنى تېرىپ تىكىپ، ئۈزۈمزارلىقىڭلارنىمۇ ئالتە يىل چاتاپ، ھوسۇللىرىنى يىغىسىلەر. 4 لېكىن يەتتىنچى يىلى زېمىن ئارام ئېلىپ، پەرۋەردىگارنىڭ شابات ئارامىنى تاپسۇن. شۇ يىلى سەن يېرىڭنى تېرىپ تىكمىگىن، ئۈزۈمزارلىقلىرىڭنىمۇ چاتىمىغىن. 5 ئۆزلۈكىدىن ئۈنۈپ قالغان ھوسۇلنى كەسمىگىن، چاتالمىغان ئۈزۈم تېلىڭنىڭ ئۈزۈملىرىنىمۇ يىغمىغىن، چۈنكى بۇ يىل يەرنىڭ ئارام ئالىدىغان يىلىدۇر. 6 لېكىن زېمىننىڭ شاباتىدا چىققان ھوسۇل سىلەرگە ئوزۇق بولىدۇ. سەن ئۆزۈڭ، خىزمەتكار ۋە دېدىكىڭ، مەدىكارىڭ ۋە سېنىڭكىدە تۇرۇۋاتقان مۇساپىرلارمۇ شۇنىڭدىن ئوزۇقلىنىسىلەر. 7 ماللىرىڭ ۋە زېمىنىڭدىكى ياۋايى ھايۋانلارمۇ ئۇنىڭ ھەممە ھوسۇلىدىن غىزا تاپىدۇ.
8 بۇنىڭدىن باشقا، سىلەر يەتتە شابات يىلىنىڭ دەۋرىنى ھېساب قىلىپ، يەتتە ھەسسە يەتتە يىل ساناڭلار. شۇنداق قىلساڭلار، يەتتە شابات يىلىنىڭ دەۋرى قىرىق توققۇز يىل چىقىدۇ. 9 شۇنچىلىك ۋاقىت ئۆتۈپ، يەتتىنچى ئاينىڭ ئونىنچى كۈنى يۇقىرى ئاۋازدا بۇرغا چېلىڭلار. ئۇ كەفارەت كۈنىدە پۈتۈن زېمىنىڭلاردا بۇرغىنىڭ ساداسىنى ياڭرىتىسىلەر. 10 شۇ ئەللىكىنچى يىلىنى مۇقەددەس دەپ بىلىپ، پۈتۈن زېمىندا ياشاۋاتقانلارغا ئازادلىقنى جاكارلاڭلار. بۇ سىلەرگە شادلىق يىلى بولغاچقا ھەربىرىڭلار ئۆز يەر-مۈلۈكلىرىڭلارغا ۋە ھەربىرىڭلار ئۆز جەمەتىڭلارغا قايتىسىلەر. 11 بۇ ئەللىكىنچى يىلى سىلەرگە شادلىق يىلى بولسۇن. شۇ يىلى ھېچنېمە تېرىمەڭلار، ئۆزلۈكىدىن ئۈنۈپ قالغان ھوسۇلنىمۇ ئورماڭلار ۋە چاتالمىغان تاللىرىڭلارنىڭ ئۈزۈملىرىنىمۇ يىغماڭلار. 12 چۈنكى بۇ شادلىق يىلى بولغاچقا، سىلەرگە مۇقەددەس بولسۇن. ئۇنىڭ ھوسۇلىنى ئېتىزلاردىن تېپىپ يەيسىلەر.
13 شادلىق يىلىدا ھەربىر ئادەم ئۆز ئىگىدارچىلىقىدىكى جايىغا قايتسۇن. 14 ئەگەر سىلەر قوشناڭلارغا بىر نەرسە سېتىپ بەرسەڭلار ياكى قوشناڭلاردىن بىر نەرسىنى سېتىۋالساڭلار، بىر-بىرىڭلارغا ناھەقچىلىق قىلماي، 15 شادلىق يىلىدىن كېيىن نەچچە يىل ئۆتكەن بولسا، شۇ بويىچە ھېساب قىلىپ قوشناڭغا پۇل بېرىپ، ئۇنى سېتىۋالغىن. ئۇمۇ يىللارنىڭ سانىغا قاراپ ھوسۇللارنى ھېسابلاپ ساڭا ساتسۇن. 16 يىللار قانچە زىيادە بولغان بولسا، شۇنىڭ بويىچە باھاسىنى كۆتۈرگىن. يىللار قانچە كەم بولغان بولسا، باھاسىنى شۇنچە كېمەيتكىن. چۈنكى ئۇ يىللارنىڭ سانىغا قاراپ ئۇلارنىڭ ھوسۇلىنى ساڭا ساتىدۇ. 17 سىلەر بىر-بىرىڭلارغا ناھەقچىلىق قىلماڭلار، بەلكى خۇدايىڭلاردىن قورقۇڭلار، چۈنكى مەن خۇدايىڭلار پەرۋەردىگاردۇرمەن.
18 سىلەر مېنىڭ قانۇن-بەلگىلىمىلىرىمغا رىئايە قىلىپ، ھۆكۈملىرىمنى ساقلاپ، ئۇلارغا ئەمەل قىلساڭلار، بۇ زېمىندا تىنچ-ئامان تۇرىسىلەر. 19 زېمىن سىلەرگە ھوسۇل بەرگەچكە، سىلەر تويغۇدەك يەپ، ئۇ يەردە تىنچ-ئامان تۇرىسىلەر. 20 ئەگەر سىلەر: «بىزگە تېرىپ، ھوسۇلىمىزنى يىغىشقا ئىجازەت بېرىلمىسە، يەتتىنچى يىلى نېمە يەيمىز؟» دەپ سورىساڭلار، 21 سىلەرگە مەلۇم بولسۇنكى، ئالتىنچى يىلىدا ئۈچ يىللىق ھوسۇل بەرسۇن دەپ مەن ئۈستۈڭلارغا بەرىكىتىمنى ئەۋەتىمەن. 22 شۇنداق بولىدۇكى، سىلەر سەككىزىنچى يىلىدا تېرىقچىلىق قىلىسىلەر، ۋە تاكى توققۇزىنچى يىلىنىڭ ھوسۇلىنى يىغقۇچە كونا ئاشلىقتىن يەيسىلەر.
23 يەر سېتىلسا، مەڭگۈلۈك سېتىلمىسۇن، چۈنكى يەر مېنىڭكىدۇر. سىلەر بولساڭلار مېنىڭ قېشىمدا مۇساپىر ۋە مېھمان بولۇپ تۇرىسىلەر. 24 سىلەرگە بېرىلىدىغان پۈتۈن زېمىندا سېتىلغان يەرنى، ئىگىلىرىنىڭ قايتۇرۇۋېلىشىغا رۇخسەت بېرىشىڭلار كېرەك. 25 ئەگەر قېرىندىشىڭدىن بىرى كەمبەغەل بولۇپ قېلىپ، ئۆز مىراس يېرىنى سېتىۋەتكەن بولسا، ئۇنىڭ يېقىن تۇغقىنى كېلىپ، قېرىندىشى ساتقان يەرنى قايتۇرۇۋالسۇن. 26 ئەگەر ئۇنىڭ يېقىن تۇغقىنى بولمىسا، لېكىن ئۇ كېيىن قايتۇرۇۋېلىشقا لازىم بولىدىغان پۇلنى ئۆزى تاپالىسا، 27 ساتقىنىغا نەچچە يىل بولغىنىنى ھېسابلاپ، شادلىق يىلىغىچە قالغان يىللار ئۈچۈن سېتىۋالغان كىشىگە پۇل بېرىپ، ئۆز يېرىنى قايتۇرۇۋالسۇن. 28 لېكىن قايتۇرۇۋېلىشقا لازىم بولىدىغان پۇلنى تاپالمىسا، ئۆزى سېتىپ بەرگەن يەر شادلىق يىلىغىچە ئالغۇچىنىڭ قولىدا تۇرسۇن. لېكىن شادلىق يىلى كەلگەندە يەر ئۇنىڭ قولىدىن چىقىپ، ساتقان كىشىنىڭ قولىغا قايتىپ كېلىدۇ.
29 ئەگەر بىر كىشى سېپىللىق شەھەرنىڭ ئىچىدىكى بىر ئولتۇراق ئۆينى ساتقان بولسا، ئۆينى ساتقاندىن كېيىن بىر يىلغىچە ئۇنى قايتۇرۇۋالالايدۇ. يىل تۈگەپ بولغۇچە ئۇنى قايتۇرۇۋېلىش ھوقۇقى باردۇر. 30 لېكىن پۈتۈن بىر يىل توشقۇچە قايتۇرۇۋېلىنمىسا، سېپىللىق شەھەرنىڭ ئىچىدە بولغان بۇ ئۆي نەسىلدىن نەسىلگە ئالغان كىشىنىڭ قولىدا قېلىپ، شادلىق يىلى كەلسىمۇ، قايتۇرۇلمايدۇ. 31 لېكىن سېپىلسىز كەنتلەرنىڭ ئۆيلىرى بولسا بۇ زېمىننىڭ يېرى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. ئۇلارنى قايتۇرۇۋېلىش ھوقۇقى باردۇر ۋە شادلىق يىلى كەلگەندە قايتۇرۇلىدۇ. 32 لېكىن لاۋىيلارنىڭ شەھەرلىرىدە، لاۋىيلارنىڭ خالىغان ۋاقىتتا ئۆز مىراسى بولغان شەھەرلىرىنىڭ ئۆيلىرىنى قايتۇرۇۋېلىش ھوقۇقى باردۇر. 33 ئەگەر لاۋىيلاردىن بولغان بىر كىشى ئۆز مىراسى بولغان شەھىرىدە باشقا بىر ئۆينى ئالسىمۇ، شادلىق يىلى كەلگەندە قايتۇرۇلىدۇ. چۈنكى لاۋىيلارنىڭ شەھەرلىرىنىڭ ئۆيلىرى لاۋىيلارنىڭ بەنى ئىسرائىلنىڭ ئارىسىدىكى مىراسى بولىدۇ. 34 ئۇلارنىڭ شەھەرلىرىگە تەۋە چۆرىسىدىكى يايلاقلار ئۇلارنىڭ مەڭگۈلۈك مىراسى بولغاچقا، سېتىلمىسۇن.
35 ئەگەر قېرىندىشىڭ كەمبەغەل بولۇپ سەن بىلەن تۇرۇپ، مۇھتاج ئەھۋالدا بولسا، سەن ئۇنىڭدىن خەۋەر ئېلىپ تۇرغىن. ئۇ سېنىڭكىدە بىر مۇساپىر ياكى بىر مېھماندەك تۇرسۇن. 36 ئۇنىڭدىن ئۆسۈم ياكى پايدا ئالمىغىن، بەلكى خۇدايىڭدىن قورققىن، قېرىندىشىڭنى ئاراڭلاردا ياشاپ تۇرسۇن. 37 ئۇنىڭغا ئۆسۈمگە قەرز بەرمىگىن، ئاشلىقىڭنىمۇ ئۇنىڭغا پايدا ئېلىش ئۈچۈن ئۆتنە بەرمىگىن. 38 مەن خۇدايىڭلار بولۇش ئۈچۈن، كەنئان زېمىنىنى سىلەرگە بېرىشكە سىلەرنى مىسىردىن ئېلىپ چىققان خۇدايىڭلار پەرۋەردىگاردۇرمەن.
39 ئەگەر قېرىندىشىڭ سەن بىلەن تۇرۇپ، كەمبەغەل بولۇپ قېلىپ، ئۆزىنى ساڭا ساتسا، ئۇنى قۇللۇق ئىشىغا سالمىغىن. 40 بەلكى ئۇ بىر مەدىكار ياكى مۇساپىردەك قېشىڭدا تۇرۇپ، شادلىق يىلىغىچە ساڭا خىزمەت قىلىپ تۇرسۇن. 41 ئاندىن ئۇ ئازاد بولۇپ، بالىلىرى بىلەن بىللە سېنىڭ قېشىڭدىن چىقىپ، ئۆز جەمەتىگە، ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ ئىگىدارچىلىقىدىكى جايىغا قايتسۇن. 42 چۈنكى ئۇلار مەن ئۆزۈم مىسىردىن ئېلىپ چىققان خىزمەتكارلىرىم بولغاچقا، قۇلدەك سېتىلمىسۇن. 43 سەن ئۇلارنى قاتتىقلىق بىلەن باشقۇرمىغىن، بەلكى خۇدايىڭدىن قورققىن. 44 لېكىن سەن ئۆزۈڭگە بىر قۇل ياكى دېدەكنى ئالماقچى بولساڭ، مۇنداق قۇل ياكى دېدەكنى ئەتراپىڭدىكى ئەللەردىن پۇلغا سېتىۋالغىن. 45 بۇلاردىن باشقا ئاراڭلاردا تۇرۇۋاتقان مۇساپىرلارنىڭ بالىلىرى ۋە ئۇلارنىڭ زېمىنىڭلاردا تۇغۇلغان ۋە ئاراڭلاردا ياشاۋاتقان تۇغقانلىرىدىن قۇللار سېتىۋالساڭلار بولىدۇ. ئۇلار سىلەرنىڭ مۈلكۈڭلار بولۇپ قالىدۇ. 46 سىلەر ئۇلارنى ئۆزۈڭلاردىن كېيىنكى بالىلىرىڭلارغا مىراس قىلىپ بېرىپ، ئۇلارنى داۋاملىق ھالدا قۇل قىلىپ ئىشلەتسەڭلار بولىدۇ. لېكىن قېرىنداشلىرىڭلار بولغان بەنى ئىسرائىلنىڭ ئارىسىدىن ھېچكىمنى قاتتىقلىق بىلەن باشقۇرماڭلار.
47 ئەگەر سەن بىلەن تۇرغان بىر مۇساپىر ياكى ياقا يۇرتلۇق باي بولۇپ قالسا ۋە ئۇنىڭ يېنىدىكى قېرىندىشىڭ كەمبەغەل بولۇپ قېلىپ، ئۆز-ئۆزىنى ئاراڭلاردا تۇرۇۋاتقان مۇساپىرغا ياكى بۇ مۇساپىرنىڭ تۇغقانلىرىغا ساتسا، 48 ئۇ سېتىلىپ كەتكەندىن كېيىنمۇ يەنە قايتۇرۇپ ئېلىنالايدۇ. ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ بىرى ئۇنى سېتىۋېلىپ قۇللۇقتىن قۇتۇلدۇرالايدۇ. 49 بولمىسا تاغىسى، تاغىسىنىڭ ئوغلى ياكى جەمەتىدىن بولغان يېقىن تۇغقىنى ئۇنى سېتىۋېلىپ قۇللۇقتىن قۇتۇلدۇرالىدۇ ياكى بولمىسا ئۆز كۈچى يەتسە، پۇلنى بېرىپ ئۆز-ئۆزىنى قۇتۇلدۇرۇپ ئازاد قىلالايدۇ. 50 ئۇ خوجىسى بىلەن سۆزلىشىپ، سېتىلغان يىلدىن تارتىپ شادلىق يىلىغىچە قانچىلىك قالغانلىقىنى ھېسابلىسۇن. سېتىۋېلىش باھاسى يىللارنىڭ سانىغا قاراپ، مادىكارنىڭ ئىشلىگەن كۈنلىرىنىڭ ھەققىگە ئاساسەن ھېسابلانسۇن. 51 شادلىق يىلىغا تېخى كۆپ يىل بار بولسا، شۇنى ھېساب قىلىپ، ئازاد بولۇش ئۈچۈن، سېتىلغان پۇلنىڭ ھېسابى بويىچە قالغان قىسمىنى ھېسابلاپ بەرسۇن. 52 ئەگەر شادلىق يىلىغا ئاز يىللار قالغان بولسا، ئۇنى ھەم ھېساب قىلىپ، قالغان يىللار بويىچە ئازاد قىلىش بەدىلىنى تۆلەپ بەرسۇن. 53 ئۇ خوجىسىنىڭ قېشىدا تۇرغان يىللاردا، بىر مەدىكاردەك تۇرسۇن. خوجىسى سېنىڭ كۆز ئالدىڭدا ئۇنىڭغا قاتتىقلىق بىلەن خوجىلىق قىلمىسۇن. 54 ئۇ مەزكۇر يوللاردا قۇللۇقتىن قۇتۇلدۇرۇلالمىسا، شادلىق يىلى كەلگەندە ئۇ قويۇپ بېرىلىپ، بالىلىرى بىلەن قوشۇلۇپ ئازاد بولسۇن.
55 چۈنكى بەنى ئىسرائىل مېنىڭ خىزمەتكارلىرىم بولىدۇ. ئۇلار مەن ئۆزۈم مىسىردىن ئېلىپ چىققان خىزمەتكارلىرىمدۇر. مەن خۇدايىڭلار پەرۋەردىگاردۇرمەن.