32
‏1 ئەي ئاسمانلار، مەن سۆزلىسەم، قۇلاق سال.
ئەي يەر، ئاغزىمنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلا!
‏2 تەلىمىم يامغۇر كەبى تامىدۇ،
سۆزلىرىم شەبنەم كەبى چۈشىدۇ.
ئۇلار مايسىلارغا چۈشكەن سىم-سىم يامغۇردەك،
چىمەنلەرگە ياغقان مول يامغۇردەكتۇر.
‏3 چۈنكى مەن پەرۋەردىگارنىڭ نامىنى جاكارلايمەن:
خۇدايىمىزنى ئۇلۇغلاڭلار.
‏4 ئۇ قورام تاشتۇر، ئۇنىڭ قىلغان ئىشلىرى مۇكەممەلدۇر،
ئۇنىڭ بارلىق يوللىرى توغرىدۇر.
ئۇ ھەقسىزلىق قلىمايدىغان ۋاپادار خۇدادۇر،
ئۇ ئادىل ۋە ھەققانىيدۇر.
‏5 ئەمما بۇ خەلق بولسا ۋاپاسىزلىق قىلدى.
ئۇلار ئۇنىڭ بالىلىرى بولالمىغىنى ئۇلارنىڭ ئۆز ئەيىبىدۇر.
ئۇلار ئەگرى ۋە ئازغۇن بىر نەسىلدۇر.
‏6 ئەي ئەخمەق نادان خەلق، پەرۋەردىگارغا شۇنداق ياندۇرامسەن؟
ئۇ سېنىڭ ئاتاڭ بولۇپ، ساڭا ئىگىدارچىلىق قىلىپ،
سېنى يارىتىپ پەيدا قىلغان ئەمەسمۇ؟
‏7 سەن ئۆتكەن كۈنلەرنى ئېسىڭگە ئالغىن،
نەسىلدىن نەسىلگە ئۆتكەن يىللارنى ئويلىغىن.
ئاتاڭدىن سورىساڭ، ئۇ ساڭا سۆزلەپ بېرىدۇ،
ئاقساقاللىرىڭغا سوئال قويساڭ، ئۇلار ساڭا جاۋاب بېرىدۇ.
‏8 ھەممىدىن ئۇلۇغ خۇدا خەلقلەرنىڭ ئۈلۈشلىرىنى بۆلۈشتۈرگەندە،
ئادەمئاتىنىڭ ئەۋلادلىرىنى ھەر جايغا چاچقىنىدا
ئۇ خەلقلەرنىڭ چېگرىلىرىنى بەنى ئىسرائىلنىڭ سانى بويىچە بېكىتتى.
‏9 چۈنكى پەرۋەردىگارنىڭ نېسىۋىسى ئۇنىڭ خاس خەلقى بولىدۇ.
ياقۇب ئۇنىڭ چەك بىلەن چۈشكەن مىراسىدۇر.
‏10 ئۇ ئۇنى چۆلدە، ياۋايى ھايۋانلار ھۇۋلايدىغان دەھشەتلىك باياۋاندا تاپتى.
ئۇ ئۇنى چۆرىدەپ، ئۆز پاناھىغا ئېلىپ،
كۆز قارىچۇقىدەك ئاسرىدى.
‏11 بىر بۈركۈت ئۆز چاڭگىسىنى تەۋرىتىپ،
بالىسىنىڭ ئۈستىدە پەرۋاز قىلىپ،
قاناتلىرىنى يېيىپ، ئۇنى تۇتۇپ،
پەيلىرىنىڭ ئۈستىگە ئېلىپ كۆتۈرگىنىدەك،
‏12 پەرۋەردىگارمۇ ئۇنى يالغۇز ئۆزى شۇنداق يېتەكلىدى.
ئۇنىڭ يېنىدا باشقا ھېچبىر يات ئىلاھ يوق ئىدى.
‏13 ئۇ ئۇنى يەر يۈزىنىڭ ئېگىزلىكلىرىگە چىقىرىپ،
دالانىڭ ھوسۇلىدىن يېگۈزدى.
ئۇ قورام تاشتىن ئۇنىڭغا ھەسەل سۈمۈرتۈپ،
قاتتىق تاشتىن ياغ ئىچۈردى. ‏14 ئۇ ئۇنىڭغا كالا قايمىقى ۋە قوي سۈتى بىلەن،
قوزىلارنىڭ يېغى، باشان قوچقارلىرى ۋە تېكىلىرىنىڭ گۆشى
ۋە ئېسىل بۇغداينىڭ دانلىرى بىلەن ئوزۇقلاندۇردى.
سەن ئۈزۈم قېنى بولغان شارابنى ئىچتىڭ.
 
‏15 لېكىن يەشۇرۇن سەمرىپ، تەپكەك بولۇپ قالدى.
سەن سەمرىپ بوردىلىپ كەتتىڭ!
ئۇ ئۆزىنىڭ ياراتقۇچىسى بولغان خۇدانى تاشلاپ،
ئۆزىگە نىجاتلىق بەرگۈچى قورام تاشنى كۆزگە ئىلمىدى.   
‏16 ئۇلار غەيرىي ئىلاھلارغا چوقۇنۇپ ئۇنى قىزغاندۇردى،
يىرگىنچلىك ئىشلارنى قىلىپ ئۇنىڭ غەزىپىنى كەلتۈردى.
‏17 ئۇلار خۇداغا ئەمەس، بەلكى جىنلارغا
ۋە ئۆزى بىلمىگەن، ئاتا-بوۋىلىرىمۇ قورقمىغان،
يېڭى پەيدا بولغان ئىلاھلارغا قۇربانلىق قىلدى.
‏18 سەن ئۆزۈڭنى پەيدا قىلغان قورام تاشنى خىيالىڭغا كەلتۈرمىدىڭ،
سېنى ياراتقان خۇدانى ئۇنتۇپ قالدىڭ.
 
‏19 پەرۋەردىگار بۇنى كۆرۈپ،
ئۆز ئوغۇل-قىزلىرىغا ئاچچىقلىنىپ ئۇلارنى تاشلاپ،
‏20 مۇنداق دېدى: ‹مەن ئۇلاردىن يۈزۈمنى يوشۇرۇپ،
ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتىنى كۆرەي،
چۈنكى ئۇلار بىر ئازغۇن نەسىل، ۋاپاسىز بالىلاردۇر.
‏21 ئۇلار خۇدا بولمىغان بۇتلىرى بىلەن مېنى قىزغاندۇردى،
ئەرزىمەس مەبۇدلىرى بىلەن مېنى غەزەپلەندۈردى.
شۇڭا مەنمۇ خەلق بولمىغان بىرلىرى بىلەن ئۇلارنى قىزغاندۇرىمەن،
ئەقىلسىز بىر خەلق بىلەن ئۇلارنى غەزەپلەندۈرىمەن.
‏22 چۈنكى مېنىڭ غەزىپىمنىڭ ئوتى تۇتىشىپ،
ئۆلۈكلەر دىيارىنىڭ تېگىگىچە كۆيىدۇ،
يەر ۋە ئۇنىڭ ھوسۇلىنى يۇتۇپ،
تاغلارنىڭ ئۇللىرىنىمۇ كۆيدۈرىدۇ.
‏23 مەن ئۇلارنىڭ ئۈستىگە بالايىئاپەتلەرنى دۆۋىلەيمەن،
ئۇلارغا يا ئوقلىرىمنى ئاتىمەن.
‏24 ئۇلار ئاچارچىلىقتىن ئېزىلىپ،
شىددەتلىك ئىسسىق ۋە ئېغىر ھالاكەتتىن ھالسىراپ كېتىدۇ.
بۇنىڭدىن باشقا، مەن ئۇلارنىڭ ئۈستىگە ۋەھشىيلەرنىڭ چىشلىرىنى
ۋە تۇپراقتا ئۆمىلەيدىغان يىلانلارنىڭ زەھىرىنى ئەۋەتىمەن.
‏25 تاشقىرىدا قىلىچ ئۇلارنى ئۇرۇپ، ئىچكىرىدە ۋەھىمە ئۇلارنى بېسىپ،
مەيلى يىگىت ياكى قىز بولسۇن،
مەيلى ئېمىدىغان بالا ياكى ئاقساقال بولسۇن،
ھەممىسىنى يوقىتىدۇ.
 
‏26 مەن ئۇلارنى چېچىۋېتىپ،
ئادەملەرنىڭ ئارىسىدىن ئۇلارنىڭ نامىنى يوقىتىۋېتمەكچى ئىدىم.
‏27 ئەمما ئۇلارنىڭ دۈشمەنلىرى مەسخىرە قىلىپ،
ئۇلارنىڭ رەقىبلىرى بۇنى خاتا چۈشىنىپ:
«بىزنىڭ قولىمىز كۈچلۈكتۇر.
بۇ پەرۋەردىگارنىڭ ئىشى ئەمەس» دېمىسۇن دەپ،
مەن ئۇنداق قىلمىدىم.
‏28 چۈنكى ئۇلار نەسىھەتتىن مەھرۇم بىر خەلقتۇر،
ئۇلارنىڭ ئەقىل-پاراسىتى يوقتۇر.
‏29 كاشكى ئۇلار دانا بولسا ئىدى!
ئاندىن ئۇلار بۇنى بىلىپ،
ئۆز ئاقىۋىتىنىڭ قانداق بولىدىغىنىنى ئويلايتتى.
‏30 ئەگەر ئۇلارنىڭ قورام تېشى ئۇلارنى سېتىۋەتمىگەن بولسا،
پەرۋەردىگار ئۇلارنى تاشلاپ بەرمىگەن بولسا،
بىر كىشى مىڭ كىشىنى قانداق قوغلىيالايتتى،
ئىككى كىشى ئون مىڭ كىشىنى قانداق قاچۇرالايتتى؟
‏31 چۈنكى باشقىلارنىڭ قورام تېشى،
بىزنىڭ قورام تېشىمىزغا ئوخشىماس.
بۇنىڭغا دۈشمەنلىرىمىز ئۆزلىرى گۇۋاھلىق بېرەلەيدۇ.
 
‏32 ئۇلارنىڭ ئۈزۈم تېلى سودومنىڭ ئۈزۈم تېلىدىن
ۋە گوموررانىڭ ئېتىزلىقىدىن چىققاندۇر.
ئۈزۈملىرى زەھەرلىك، ساپاقلىرى ئاچچىقتۇر.
‏33 ئۇلارنىڭ شارابى ئەجدىھانىڭ زەھىرىدەك،
كوبرا يىلاننىڭ ئۆلتۈرىدىغان زەھىرىدەكتۇر.
‏34 ھەممىسى مېنىڭكىدە ساقلىنىپ،
ئۆز خەزىنىلىرىمدە مۆھۈرلۈك تۇرىدۇ ئەمەسمۇ؟
‏35 ئىنتىقام ۋە جازا مېنىڭكىدۇر،
ئۇلارنىڭ پۇتلىشىدىغان ۋاقتىغىچە ساقلىنىپ تۇرىدۇ.
چۈنكى ئۇلارنىڭ بالايىئاپەتلىك كۈنى يېقىنلىشىپ،
ئۇلارنىڭ بېشىغا كېلىدىغان ۋەقەلەر تېز سۈرەتتە كەلمەكتە›.
 
‏36 چۈنكى پەرۋەردىگار ئۇلارنىڭ كۈچى تۈگەپ كەتكىنىنى،
مەيلى كىچىك، مەيلى چوڭ بولسۇن، ھېچبىرىنىڭ
قۇتۇلۇپ قالمىغىنىنى كۆرگەندە،
ئۆز خەلقىنىڭ ھەققىنى قايتۇرۇپ،
ئۆز خىزمەتكارلىرىغا رەھىمدىللىق قىلىدۇ.   
‏37 ئاندىن ئۇ مۇنداق دەيدۇ: ‹قېنى ئۇلارنىڭ ئىلاھلىرى؟
قېنى ئۆزىگە پاناھ قىلغان قورام تېشى؟
‏38 ئۇلارغا سۇنۇلغان سويۇم قۇربانلىقلىرىنىڭ يېغىنى يېگەنلەر،
ئىچىملىك ھەدىيەلىرىنىڭ شارابىنى ئىچكەنلەر قەيەرگە كەتتى؟
قېنى ئۇلار ئەمدى قوپۇپ، سىلەرگە ياردەم بېرىپ، پاناھىڭلار بولسۇن!
 
‏39 ئەمدى بىلىڭلاركى، مەن ئۇدۇرمەن،
ۋە مەندىن باشقا ئىلاھ يوقتۇر.
مەن ئۆلتۈرىمەن، مەن تىرىلدۈرىمەن،
مەن يارىلاندۇرىمەن، مەن ساقايتىمەن.
ھېچكىم ھېچكىمنى مېنىڭ قولۇمدىن قۇتقۇزالمايدۇ.
‏40 چۈنكى مەن قولۇمنى ئاسمانغا كۆتۈرۈپ:
«ئەبەدكىچە ھاياتتۇرمەن» دەپ جاكارلاپ،
‏41 چاقناپ تۇرىدىغان قىلىچىمنى بىلەپ،
قولۇمغا ھۆكۈم چىقىرىش قورالىنى ئالغىنىمدا،
دۈشمەنلىرىمدىن ئىنتىقام ئالىمەن،
مېنى ئۆچ كۆرگەنلەردىن قىساس ئالىمەن.
‏42 مەن يا ئوقلىرىمنى قان بىلەن مەست قىلىمەن ۋە قىلىچىم گۆش يەيدۇ،
ئۆلتۈرگەنلەرنىڭ ۋە ئەسىرگە چۈشكەنلەرنىڭ قېنى
ۋە دۈشمەنلەرنىڭ باشلىرى بىلەن تويىدۇ.
‏43 ئەي ئەللەر، ئۇنىڭ خەلقى بىلەن بىللە شادلىنىپ تەنتەنە قىلىڭلار،
چۈنكى ئۇ ئۆز خىزمەتكارلىرىنىڭ قېنىنىڭ ئىنتىقامىنى ئېلىپ،
دۈشمەنلىرىدىن قىساس ئېلىپ،
ئۆز زېمىنى ۋە خەلقىگە كەفارەت بېرىدۇ».   
 
‏44 مۇسا ۋە نۇننىڭ ئوغلى يەشۇئا كېلىپ، بۇ ناخشىنىڭ ھەممە سۆزلىرىنى خەلقنىڭ ئالدىدا ئوقۇپ بەردى. ‏45 مۇسا پۈتۈن بۇ سۆزلەرنى بارلىق ئىسرائىلنىڭ ئالدىدا تاماملاپ بولغاندا، ‏46 ئۇلارغا مۇنداق دېدى: «مەن بۈگۈن سىلەرگە قارشى گۇۋاھ قىلغان پۈتۈن سۆزلەرنى كۆڭلۈڭلارغا پۈكۈپ، ئۆز بالىلىرىڭلارغا: ‹بۇ قانۇننىڭ بارلىق سۆزلىرىگە ئەستايىدىل ئەمەل قىلىڭلار› دەپ بۇيرۇڭلار. ‏47 چۈنكى بۇ بىكار سۆز ئەمەستۇر، بەلكى سىلەرنىڭ ھاياتىڭلاردۇر. شۇنداقكى، سىلەر ئەمدى ئىگىلەش ئۈچۈن ئىئوردان دەرياسىدىن ئۆتۈپ بارىدىغان ئۇ زېمىندا بۇ سۆزلەر ئارقىلىق ئۇزۇن ئۆمۈر كۆرىسىلەر».
 
‏48 شۇ كۈننىڭ ئۆزىدە پەرۋەردىگار مۇساغا سۆز قىلىپ مۇنداق دېدى:
‏49 «سەن مۇشۇ ئابارىم تېغىغا، يەنى يېرىخونىڭ ئۇدۇلىدا موئابنىڭ زېمىنىدىكى نېبو تېغىغا چىققىن. ئۇ يەردە مەن بەنى ئىسرائىلغا مۈلۈك قىلىپ بېرىدىغان كەنئان زېمىننى كۆرىسەن. ‏50 ئاندىن، ئاكاڭ ھارۇن ھور تېغىدا ۋاپات بولۇپ ئەجدادلىرىنىڭ قېشىغا كەتكەندەك، سەنمۇ ئۆزۈڭ چىقىدىغان تاغدا ۋاپات بولۇپ ئەجدادلىرىڭنىڭ قېشىغا كېتىسەن. ‏51 چۈنكى سىلەر ئىككىلەڭلار زىن چۆلىدىكى مەرىبا-قادەشنىڭ سۇلىرى يېنىغا بارغاندا، بەنى ئىسرائىلنىڭ ئالدىدا ماڭا ۋاپاسىزلىق قىلىپ، مېنى مۇقەددەس دەپ كۆرسەتمىدىڭلار. ‏52 شۇڭا سەن بۇ زېمىننى ئۇدۇلۇڭدا كۆرىسەن، لېكىن مەن بەنى ئىسرائىلغا بېرىدىغان زېمىنغا كىرەلمەيسەن».